Góc nhìn

Ai cũng chửi mắng được nhà văn?!

NV Sương Nguyệt Minh

Thời buổi bây giờ, ai cũng chửi mắng, dạy dỗ được nhà văn. Nhà văn vào hội rồi, nhà văn chưa vào hội đoàn nào cũng bị chửi tuốt. Chửi rằng: Văn nô bút nô. Chửi không có tư tưởng. Chửi bất tài vô dụng. Chửi cả nền văn học tốn thuế dân nuôi, bói không ra một tác phẩm lớn xứng đáng với các cuộc chống xâm lăng thần thánh của dân tộc và sự nghiệp đổi mới đang trên đà thành công…vv.


Chửi rằng mỗi ông nhà văn là một gã tiều phu đốn rừng, chửi mỗi ông nhà thơ là một người trữ giấy lộn. Chửi bất tài, ăn hại, tiêu hoang tiền thuế của dân. Chửi viết lách dặt dẹo, lìu tìu, vô tư tưởng, vô đạo, vô nhân văn…, thì đến bao giờ mới được giải thưởng Nobel?
Ai cũng chửi được nhà văn. Nhà Triết học số 1 châu Á Paul Nguyễn Hoàng Đức thì luôn gọi các nhà văn hội viên Hội Nhà văn là… nhà văn quốc doanh, nhà văn mậu dịch. (cụm từ này được nhà thơ Bùi Chí Vinh đưa vào thơ ông từ năm 1982). Ngài Paul Đức còn thách đố, tuyên chiến với cả Hội Nhà Văn và sẵn sàng càn quét hết cả “Hội Nhà văn mậu dịch”. Bác nhà báo Nguyễn Thông còn mắng tất cả các nhà văn (sau chữa lại là… hầu hết các nhà văn)
đang dự đại hội không bằng một phụ nữ viết văn chưa vào hội… vân vân…


Thực ra, nhà văn bị chửi mắng cũng có phần không oan. Chỉ có bỏ phiếu bầu BCH ở Đại hội thôi, mà cũng chen nhau như mua gạo thời bao cấp. Chỉ có bỏ phiếu thôi mà bảo không gạch chân như thông lệ, chỉ nên khuyên tròn, kẻo làm tổn thương người bị gạch. Nhà văn mà suy nghĩ lìu tìu và hồn nhiên thế, thì bị chửi cũng chẳng oan.
Các điều bị chửi thì đều có cả, không ở ông nhà văn nọ thì ở bà nhà văn kia. Nhưng, không phải là tất cả. Anh Min nhắc lại: KHÔNG PHẢI LÀ TẤT CẢ!
Có người vào hội kiếm tí danh, viết lách lởm khởm, sắp chữ trên giấy cũng chẳng nên hồn, vẫn cố chạy làm suất hội viên, rồi đem cái thẻ hội viên đi khoe khắp nước, còn lấy oai với bạn nghề chưa vào hội, chưa muốn vào hội. Nhưng, cũng có nhiều người âm thầm, lặng lẽ vật lộn với trang giấy và đau lòng phẫn uất thấy bất công trong xã hội…
Có kẻ háo danh, hãnh tiến, thất bại, chẳng làm trò trống gì ở các ngành khác, nghề khác rồi mới chạy vào văn chương kiếm tí danh hão. Có người đã công thành doanh toại, là quan chức tiền nhiều bạc lắm, là đại gia của nả bề bề, cuối đời vẫn chạy vào Hội Nhà văn kiếm cái danh hội viên làm đồ trang sức. Nhưng, cũng nhiều người yêu văn chương, sống với văn chương, không viết không chịu nổi, đêm ngày bứt dứt giày vò bởi con người bị chà đạp, tước đoạt…
Có người đớn hèn, ngòi bút dặt dẹo, nhưng cũng có nhiều ông lớn khí phách như ông Tạ Duy Anh viết Mối Chúa, ông Nguyễn Việt Chiến viết Thời đất nước gian lao, ông Bảo Ninh viết Nỗi buồn chiến tranh, ông Hoàng Xuân Tuyền viết Tự do, nhà văn Nguyễn Bình Phương viết Mình và Họ, nhà văn Nguyễn Một viết Ngược mặt trời… vv.
Có người lấy văn chương làm sân chơi, nhưng cũng nhiều người coi văn chương là công cụ thực hiện sứ mệnh và trách nhiệm với cộng đồng, lấy tác phẩm về số phận con người, nhân dân, dân tộc, đất nước… làm mục đích chân chính.
Có người viết bởi hoang tưởng, khoe khoang, mưu dành cầu lợi, nhưng cũng có người viết chỉ để thỏa mãn niềm yêu thích cá nhân, viết như một nhu cầu giải tỏa ẩn ức thực tại…
Trăm ngàn con đường đến với nghề viết và cái danh nhà văn.


Anh Min nghĩ: Hãy công bằng khi nói về nhà văn. Nhà văn là cái danh, nhưng cũng mặc định một công việc – sáng tạo. Nhà văn trước hết là con người bình thường cũng đủ hỉ nộ ái ố, tham sân si…
Không tự nhiên sinh ra nhà văn. Nhà văn sinh ra từ gia đình, dòng họ, quê hương, đất nước. Tại sao các nhà văn lớn của nhân loại phần nhiều ở châu Âu và nước Mỹ? Có phải do địa linh sinh nhân kiệt? Việt Nam đã phải là đất linh của quả đất chưa? Văn hoá dân tộc đã đủ lớn và nền dân chủ đã thực sự để sinh ra nhà văn khổng lồ chưa?
Hành trang nhà văn đang mang có những gì từ văn hóa dân tộc, chế độ xã hội từ ngàn năm nay để lại?…
Tuy nhiên, mỗi nhà văn hãy tự mình phấn đấu trở thành… nhà văn chân chính, trước khi trông cậy vào chế độ xã hội, và nhân dân. Xin các vị chửi mắng dạy dỗ nhà văn cứ dạy dỗ, chửi mắng, nhưng cũng nên biết cảm thông, biết chia sẻ, biết thương nhà văn như đã từng thương nhân dân Việt Nam lam lũ, nhọc nhằn vậy. Đặc biệt, không nên “vơ đũa cả nắm”, và chửi gì thì chửi cũng phải cho nhà văn có cửa để tiếp thu.
Nếu nói về khả năng chửi mắng thì nhà văn giàu vốn từ, nhiều giọng điệu cũng chẳng thua kém đâu ạ. Chỉ có điều cách chửi thế nào, và cách mắng thế nào thôi ạ.