Góc nhìn

Vận động quyên góp, cứu trợ thế nào không trái luật?

Trần Huỳnh

Chuyện cá nhân, đơn vị vận động quyên góp, cứu trợ bà con hoạn nạn, khó khăn ở nước ta đã có bao đời. Nhưng mấy hôm nay chuyện này trở nên HOT, thu hút quan tâm của triệu người nhân việc nữ ca sĩ Thủy Tiên tự quyên góp cứu trợ bà con vùng lũ chỉ trong 1 tuần đạt số tiền khủng chưa từng có: hơn 100 tỉ đồng!

Ca sĩ Thủy Tiên

Từ đó, cộng đồng mạng bắt đầu xôn xao… Ca sĩ Thủy Tiên cho biết: “Mình nhận rất nhiều lời khuyên cân nhắc của các Facebooker, nhà báo về việc nên làm như thế nào để sử dụng số tiền minh bạch hiệu quả.”

Nhiều người cho rằng việc làm của Thủy Tiên là quá tuyệt vời, nhưng cũng có người phán rằng “Thủy Tiên có thể bị phạt tù vì tự ý vận động quyên góp và tổ chức từ thiện cứu người theo nghị định 64/2008” (?!)

Một số tờ báo cũng trích ý kiến luật sư giải thích về việc này… Các báo, đài hôm qua 21-10, đồng loạt đưa tin Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu việc quyên góp hỗ trợ người dân vùng lũ phải được giám sát và thực hiện theo đúng quy định nghị định 64.

Tuy nhiên, điều đáng nói hiện không ít người vẫn chưa hiểu rõ, hiểu đúng về việc này nên tỏ ra bức xúc!

  • Cá nhân được phép vận động quyên góp cứu trợ

Mọi người cần hết sức bình tĩnh, đọc thật kỹ, thật chậm nội dung nghị định 64 rồi hãy nói.

Thứ nhất, cần khẳng định việc ca sĩ Thủy Tiên kêu gọi mọi người đóng góp cứu trợ bà con vùng lũ miền Trung là KHÔNG SAI, vì nghị định 64 nêu rõ: “Nhà nước khuyến khích, tôn vinh và tạo Điều kiện thuận lợi để các tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước với tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái, lá lành đùm lá rách trong việc đóng góp và tổ chức vận động đóng góp để nhanh chóng khắc phục hậu quả thiên tai, hỏa hoạn, sự cố nghiêm trọng nhằm ổn định cuộc sống…”

Thứ hai, việc Thủ tướng yêu cầu việc quyên góp hỗ trợ người dân vùng lũ phải được giám sát và thực hiện theo đúng quy định nghị định 64, là rất kịp thời. Vì việc này Cần có sự giám sát của nhà nước để giúp các cá nhân, tổ chức thực hiện tốt, hiệu quả và an toàn trong công tác cứu trợ.

Thứ ba, nghị định 64 nêu rõ: “Việc sử dụng tiền, hàng ủng hộ theo đúng mục đích huy động để khắc phục hậu quả thiên tai, hỏa hoạn, sự cố nghiêm trọng; giúp đỡ các bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo; nghiêm cấm sử dụng sai mục đích dưới bất kỳ hình thức nào. Đối với khoản đóng góp, giúp đỡ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo phải được chuyển đến đúng đối tượng cần được giúp đỡ.” Như vậy, nhà nước chỉ nghiêm cấm việc TRỤC LỢI trong cứu trợ.

Thứ tư, Chính phủ cũng quy định “Các tổ chức, đơn vị được tiếp nhận và phân phối tiền, hàng cứu trợ: Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Hội chữ thập đỏ Việt Nam; cơ quan thông tin đại chúng của Trung ương, địa phương; Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Hội Chữ thập đỏ các cấp ở địa phương; Các quỹ xã hội, quỹ từ thiện quy định; Các tổ chức, đơn vị ở Trung ương được Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho phép; các tổ chức, đơn vị ở địa phương được Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp tỉnh, cấp huyện cho phép.

Ngoài các tổ chức, đơn vị nêu trên, không một tổ chức, đơn vị, cá nhân nào được quyền tổ chức tiếp nhận tiền, hàng cứu trợ”.

Như vậy, cần hiểu rằng, cá nhân, đơn vị nào cũng đều được quyền đóng góp và tổ chức vận động đóng góp cứu trợ, từ thiện nhưng việc TỔ CHỨC CỨU TRỢ phải làm đúng quy định của nhà nước!

  • Tổ chức cứu trợ thế nào đúng luật?

Như trình bày ở trên, ai cũng có quyền kêu gọi quyên góp từ thiện nhưng tuyệt đối không được “Lợi dụng hoạt động cứu trợ để vụ lợi.”

Việc tổ chức cứu trợ phải phối hợp với cơ quan chức năng để thực hiện. Đặc biệt là các cá nhân vận động quyên góp được số tiền lớn, thực hiện cứu trợ quy mô lớn.

  • Vì sao nhà nước quy định như vậy?

Ai từng tham gia vận động quyên góp, tổ chức cứu trợ, từ thiện đều hiểu ĐÂY LÀ VIỆC LÀM KHÔNG ĐƠN GIẢN! Nếu làm không khoa học, không đúng luật sẽ gặp nhiều rắc rối và thậm chí nguy hiểm.

Thực tế cho thấy, khi tổ chức cứu trợ, trao từ thiện ở các địa phương, nếu làm quy mô nhỏ, giá trị quà tặng ít thì không sao nhưng làm ở quy mô lớn thì rất phức tạp! Đó là việc khảo sát, xác minh đúng đối tượng cần được giúp đỡ. Nhiều người tự đi cứu trợ chủ yếu làm theo “mách bảo của con tim” nên khi tự đứng ra cứu trợ hàng ngàn người là rất vất vả và chưa chắc đúng hết đối tượng cần được giúp.

Nếu khi trao quà, tiền cứu trợ từ thiện với quy mô lớn, giá trị cao mà làm không bài bản, không có sự hỗ trợ thì có khi nguy hiểm cho người thực hiện cứu trợ!

Do vậy cần có sự phối hợp với các cơ quan chức năng để làm việc này. Việc phối hợp này HOÀN TOÀN KHÔNG PHẢI GIAO HẾT TIỀN, HÀNG MÌNH VẬN ĐỘNG ĐƯỢC GIAO HẾT CHO CÁC CƠ QUAN CHỨC NĂNG, mà cá nhân đứng ra vận động quyên góp vẫn có quyền quyết định chuyện cứu trợ này.

Cụ thể trường hợp ca sĩ Thủy Tiên với số tiền quyên góp được lên đến hơn 100 tỉ đồng, nếu tự cô ấy tổ chức cứu trợ sẽ vô cùng vất vả và chưa biết khi nào xong.

Do vậy, Thủy Tiên cần liên hệ với các cơ quan chức năng, đề nghị họ phối hợp cùng mình để tổ chức cứu trợ bà con. Khi đó, các cơ quan có thể hỗ trợ Tiên trong việc lập danh sách những người cần cứu trợ theo từng mức độ phù hợp. Tiên hoàn toàn có thể xét duyệt lại danh sách này để quyết định chi tiền cứu trợ cho những ai. Tiên cũng có thể cùng cơ quan chức năng đến tận những hộ dân cần cứu trợ để trao tiền và quà.

Sau đó, nếu Thủy Tiên muốn trao vốn, xây dựng lại nhà cửa cho người dân nào hoặc muốn xây trường học hay xây cầu ở địa phương bị bão lũ… Tiên cũng hoàn toàn có thể đề nghị địa phương cùng phối hợp với mình để thực hiện việc này. Làm cách này, Tiên hoàn toàn chủ động và giám sát được nguồn tiền cứu trợ và quyết định tất cả việc này.

Là người con miền Trung, tôi trân trọng tấm lòng và việc làm của ca sĩ Thủy Tiên trong những ngày qua. Chúc cô Tiên của người nghèo luôn khỏe mạnh, trẻ đẹp, may mắn và hạnh phúc!💖.