Giáo dục

Người Việt “đành phải vô cảm”

Ở một nước nghèo với GDP đầu người xấp xỉ 3.000 đôla/năm, nợ công ở mức 56,1% GDP, hàng chục ngàn doanh nghiệp phá sản…, người Việt vẫn vung tay thưởng tiền bạc tỉ cho các cầu thủ bóng đá… Người Việt bàng quan với vô số vấn đề nan giải của đất nước như tham nhũng, quan liêu, cửa quyền, sách nhiễu, từ ô nhiễm môi trường, thực phẩm độc hại cho đến vấn đề biển đảo bị ngoại bang xâm lấn…. Người Việt vẫn vui – buồn cùng trái bóng lăn.

Người Việt sở hữu nhiều kỷ lục như tiêu thụ rượu bia tăng nhanh nhất thế giới, xài hàng hiệu đứng thứ 3 thế giới, lọt top tìm web khiêu dâm nhiều nhất thế giới, đọc sách ít nhất, tán phét nhiều nhất… Việt Nam cũng lọt top 5 quốc gia nạo hút thai nhiều nhất thế giới, ô nhiễm không khí môi trường, phá rừng đều nằm trong mức báo động đỏ…

Ứng dụng quan trắc không khí Airvisual ghi nhận Hà Nội lọt top thành phố ô nhiễm nhất thế giới, người thủ đô vẫn lặng im hít tiếp bụi mịn vì “Hít thì đã hít rồi, chả riêng mình!”. Cháy nhà máy Rạng Đông với khối lượng lớn thủy ngân phát tán ra môi trường, người Việt “ngoan ngoãn” chấp hành theo khuyến cáo “hạn chế đi qua khu vực chịu ảnh hưởng”, “yên tâm mình không có sao” vì sống ở ngoài “vùng nguy cơ bán kính 500m”.

bangkok ô nhiễm, bụi mịn
Bảng chỉ số chất lượng không khí sáng 1/10 tại một số thành phố lớn trên thế giới. Hà Nội đứng thứ nhất, TP.HCM đứng thứ 5, Bắc Kinh đứng thứ 7, Bangkok đứng thứ 15. (Nguồn: airvisual.com

Nước sạch Sông Đà nhiễm bẩn, thưc phẩm nhiễm bẩn… đều là những vấn nạn cần quan tâm nhưng chẳng mấy người Việt quan tâm. Chả đâu bùng nổ quán xá, hàng ăn như Việt Nam ngay cả khi kinh tế suy thoái. Cũng chả thấy nơi nào có nhiều người trẻ lê la quán xá và uống rượu bia nhiều như người Việt (8,3 lít cồn tương đương 480 chai bia/người/năm). Trước lúc uống còn là “huynh đệ” của nhau, rượu vào thì hỡi ôi “huynh đệ” tương tàn. Những “anh hùng” bàn rượu sẵn sàng hùng hổ ẩu đả, văng tục, chửi thề… nhưng lại yếu nhược trước các vấn nạn của đất nước.

nước sạch có mùi lạ, nước nhiễm dầu thải, nước sông Đà
Hình ảnh đi hứng nước dùng tại một khu chung cư cao cấp tại Hà Nội, ngày 16/10. (Ảnh: dẫn qua FB Phan Thúy Hà)

Trong khi nhiều vụ tham nhũng của các “nô bộc của dân” lên tới hàng nghìn tỉ đồng thì người Việt mặc nhiên chấp nhận tình trạng quá tải tại bệnh viện, chấp nhận 3-4 người sẻ chung một giường bệnh, chấp nhận nằm chờ… chết vì chưa kịp nộp viện phí. Nói rõ hơn, người Việt chấp nhận không được hưởng cái quyền tối thiểu nhất – quyền được khám bệnh và chăm sóc chu đáo.

Ngành giáo dục ngổn ngang bao sự vụ như gian lận thi cử, độc quyền sách giáo khoa, bạo lực học đường, thầy đánh trò, trò chửi thầy, hiệu trưởng bị tố dâm… Ngay giữa thành thị, trường học xập xệ, thầy trò bất an. Ở các vùng sâu, thầy trò vẫn đu dây qua sông để đến trường, vẫn đốt củi để sưởi ấm lớp học bốn phía gió lùa qua vách liếp… Người Việt lặng im chấp nhận và tìm cách “hối lộ”: Nhà trường hối lộ cấp trên để được cấp bằng danh hiệu và giấy khen, phụ huynh hối lộ để con em được điểm tốt, vào trường chuyên, lớp chọn…

Việt Nam là nơi có tỷ lệ tai nạn giao thông xếp hạng cao thế giới với 15.000 người tử vong mỗi năm. Nhưng con số này không đáng sợ bằng sự vô cảm của người Việt trước thảm họa của người khác. Thay vì can thiệp, giúp đỡ nạn nhân trong các vụ bạo hành đường phố, bạo hành học đường hay tai nạn giao thông…, người Việt chọn cách đứng ngoài cuộc, chỉ trỏ, bàn tán… mà không sơ cứu nạn nhân hoặc gọi xe cứu thương. Họ thản nhiên quay clip, chụp ảnh và đăng lên mạng như một cách “khoe khoang chiến tích”, hạ nhục đối phương, hay bày tỏ niềm thương xót “ảo”.

Giới trẻ Việt quan tâm tới thần tượng, săn lùng đồ hiệu, giành giật xô đẩy dẫm đạp lên nhau chỉ vì suất đồ ăn miễn phí… Và không khỏi ngạc nhiên về “thần tượng” Khá “Bảnh” – một thợ mộc rẽ ngang làm giang hồ, lập kênh Youtube lăng xê thứ văn hóa đâm thuê chém mướn mà clip nào cũng thu hút hàng triệu lượt xem, hàng ngàn lượt chia sẻ.

(Ảnh: Chụp màn hinhd PLO)

Khi hàng trăm học sinh mặc nguyên đồng phục đứng đợi trước cổng tòa án reo hò “thần tượng” bước ra khỏi xe tù – Khá Bảnh giơ tay chào, cười rạng rỡ như một “soái ca” màn bạc – thì chúng ta phải đặt câu hỏi về lối sống lệch lạc của giới trẻ ngày nay, cũng như thứ văn hóa giải trí quái dị đang tràn lan tại xứ sở này.

Khi xã hội vẫn có những kẻ thất học, lếu láo, ngông cuồng lăng xê thứ văn hóa giang hồ, kiếm được bộn tiền, và được giới trẻ cổ vũ thì hẳn nhiên những vấn nạn trong nước còn bị thờ ơ, chứ đừng nói đến những chuyện xa xôi tận… Hồng Kông.

Hoàng Thông / Trithucvn